Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Interpelacja w sprawie rozbieżnej interpretacji przez uprawnione organy przepisów podatkowych dotyczących zwolnień od podatku dochodowego części dochodów uzyskiwanych przez szkoły niepubliczne

   Szanowny Panie Ministrze! Art. 21 ust. 1 pkt 36 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że ˝wolne od podatku dochodowego są dochody z tytułu prowadzenia szkół w rozumieniu przepisów o systemie oświaty, w części wydatkowanej na cele szkoły w roku podatkowym lub w roku po nim następującym˝. W ust. 7 pkt 1 ww. przepisu ustawa określa, co należy rozumieć przez wydatki na cele szkoły. Zgodnie z tym przepisem ˝Za wydatki, o których mowa w ust. 1 pkt 36, poniesione z tytułu prowadzenia szkoły niepublicznej w rozumieniu przepisów o systemie oświaty, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, uważa się wydatki na:    1) zakup stanowiących środki trwałe pomocy dydaktycznych i innych urządzeń niezbędnych do prowadzenia szkoły.    Podatnik będący osobą prowadzącą szkołę w rozumieniu przepisów ustawy o systemie oświaty, chcąc podnieść jakość i warunki kształcenia, postanowił we własnym zakresie wybudować szkołę. Wcześniej zapoznał się ze stanowiskiem organów skarbowych uznającym, że za urządzenia niezbędne do prowadzenia szkoły należy uznać również budynek szkolny, w którym będą się odbywać zajęcia. Rozpoczął więc budowę, ale dopiero w jej trakcie zwrócił uwagę na użyty w art. 21 ust. 7 pkt 1 ww. ustawy zwrot ˝zakup˝. Organy podatkowe wydające urzędową interpretację w zakresie stosowania prawa podatkowego zwrot ˝zakup˝ rozumieją ściśle - jako zakup gotowego budynku. Podatnik mógł być natomiast przekonany, że dokonując zakupu materiałów budowlanych i usług osób pracujących przy budowie, wytworzy środek trwały w postaci budynku, przez co skutek będzie identyczny z tym, jaki miałby miejsce przy zakupie wybudowanego budynku. To jest różnie interpretowane. Znane są mi sytuacje szerszego rozumienia - optymalnego społecznie - tego zapisu, ale również takie, jak opisana w interpelacji. To jest węzłowe.    Jednak zdaniem organów podatkowych, jak wynika z ustawy, nie skutek jest tu najważniejszy, a forma wejścia w posiadanie. Podatnik czuje się więc pokrzywdzony i jest to zrozumiałe; ponadto zastanawia się, czy nie sprzedać niezakończonej jeszcze budowy, a następnie po ukończeniu kupić ją. Wprawdzie poniesie wówczas większe koszty, ale zrekompensuje mu to przewidziana w ustawie ulga - stracą więc na tym wszyscy podatnicy.    Szanowny Panie Ministrze! Taka sytuacja rodzi różne pytania:    1. Jaki jest cel tego przepisu, który przyznaje prawo do skorzystania z ulgi tym podatnikom, którzy zakupią budynek służący celom szkoły, natomiast pozbawia tego prawa podatników, którzy sami, we własnym zakresie wytworzą (wybudują) taki budynek - karząc ich zaradność i oszczędność? Dlaczego preferowany jest zakup kosztem budowy? Takie stanowisko - dość kontrowersyjne - wydaje się płynąć z interpretacji, a nie z zapisu ustawowego wprost.    2. Czy przepis ten nie zmierza w swojej konsekwencji do zniechęcenia podatnika uzyskującego dochody z prowadzenia szkoły do inwestowania w jej rozwój i lepsze wyposażenie w celu podnoszenia poziomu i warunków nauczania?    3. Ponieważ przepis ten prowadzić może do zlecenia budowy budynku szkolnego jakiemukolwiek podmiotowi, a następnie odkupienia tego budynku, powstaje pytanie: Czy wielkość uzyskanych w ten sposób podatków od podatnika sprzedającego wybudowaną szkołę zrekompensuje powiększoną ulgę podatnika korzystającego ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 36? Czy nie byłoby korzystniej dla budżetu pozwolić również skorzystać z tej ulgi podatnikom budującym budynek szkolny we własnym zakresie? Moim zdaniem byłoby to pogodzenie interesu publicznego z indywidualnymi interesami jednostek. W tym przypadku zarówno w interesie podatnika, jak i Państwa pozostaje podnoszenie poziomu i warunków kształcenia oraz obniżenie kosztów budowy szkoły - a więc obniżenie obciążeń dla budżetu.    4. Czy nie należałoby zdaniem Pana Ministra wydać do nich jednoznacznej wykładni zgodnie z art. 14 ustawy Ordynacja podatkowa, która przesądziłaby problem w skali kraju i pozwoliłaby uniknąć sytuacji nielogicznych i krzywdzących, bo stwarzających, w moim przekonaniu - w sposób nieuzasadniony i chyba jednak wbrew interesowi społecznemu - niepotrzebne trudności?    Generalizując, jakie zamierza Pan podjąć kroki w celu wyeliminowania niejasnej interpretacji przepisów podatkowych dotyczących problemu przedstawionego na łamach niniejszej interpelacji?    Z poważaniem    Poseł Alfred Owoc    Zielona Góra, dnia 1 września 2003 r.